Atlas wina · Francja · France • Rhône Valley
Granit na północy, otoczaki i słońce na południu
Dolina Rodanu ciągnie się na blisko 200 km od Vienne, na południe od Lyonu, aż po Awinion w Prowansji. Rzeka łączy tu dwa światy: strome granitowe tarasy na północy i szerokie, nasłonecznione winnice pełne otoczaków na południu.
Treści edukacyjne dla osób pełnoletnich
Krajobraz i historia
Rodan od starożytności był drogą handlową z wybrzeża Morza Śródziemnego w głąb Galii. Rzymianie założyli w 43 roku p.n.e. Lugdunum, dzisiejszy Lyon, a wokół Vienne, ośrodka plemienia Allobrogów, uprawiano winorośl już w czasach rzymskich.
W 1309 roku papież Klemens V przeniósł swoją siedzibę do Awinionu, gdzie papieże rezydowali przez blisko 70 lat. Jego następca, Jan XXII, wzniósł kilkanaście kilometrów na północ letnią rezydencję. Od niej wzięła się nazwa miejscowości Châteauneuf-du-Pape, czyli „nowy zamek papieża”.
Już w 1737 roku beczki wysyłane z portu Roquemaure nad Rodanem znakowano literami CDR (Côtes du Rhône), by chronić ich pochodzenie. W 1923 roku właściciele winnic z Châteauneuf-du-Pape, z baronem Pierre’em Le Roy de Boiseaumarié na czele, spisali zasady uprawy na swoim terenie. Stały się one wzorem francuskiego systemu apelacji, a w 1936 roku Châteauneuf-du-Pape znalazło się wśród pierwszych AOC (nazw pochodzenia chronionych prawem).
Zamek Jana XXII przetrwał do 1944 roku, gdy wycofujące się wojska niemieckie wysadziły jego donżon (główną wieżę); dziś nad winnicami stoją ruiny. Pałac Papieski w Awinionie i teatr rzymski w Orange należą do światowego dziedzictwa UNESCO.
Oś czasu
Mapa regionu
Klimat · Gleby · Szczep
Północna część doliny ma klimat umiarkowany z wpływami kontynentalnymi: zimy bywają mroźne, a lata ciepłe. Na południu, w Prowansji, panuje klimat śródziemnomorski z łagodną zimą i gorącym, suchym latem.
Przez całą dolinę wieje mistral, zimny i suchy wiatr z północy, który potrafi przekraczać 90 km/h i nie słabnąć przez kilka dni. Osusza winnice po deszczu, co ogranicza choroby grzybowe, ale łamie też pędy, dlatego rolnicy od dawna sadzą osłony z rzędów cyprysów.
Na północy winnice leżą na stromych zboczach z granitu i łupków. W Côte-Rôtie mówi się o dwóch częściach: Côte Brune z ciemnym łupkiem bogatym w żelazo i Côte Blonde z jaśniejszym granitem. Według legendy nazwy pochodzą od dwóch córek miejscowego pana, brunetki i blondynki.
Na południu, zwłaszcza w Châteauneuf-du-Pape, glinę przykrywają galets roulés, czyli okrągłe otoczaki z kwarcytu naniesione przez Rodan z lodowców alpejskich. W dzień nagrzewają się w słońcu, a nocą oddają ciepło. Spod nich wyłaniają się także piaski, gliny i wapienie.
Na północy jedynym czerwonym szczepem jest Syrah. Badania DNA z 1998 roku wykazały, że pochodzi właśnie stąd, ze skrzyżowania dwóch dawnych lokalnych odmian: Dureza i Mondeuse blanche. Obok rosną białe szczepy: Viognier w Condrieu oraz Marsanne i Roussanne na wzgórzu Hermitage. Na stromych zboczach krzewy przywiązuje się do drewnianych palików.
Na południu najważniejsza jest Grenache, uprawiana obok Syrah, Mourvèdre i Cinsault. Niskie krzewy prowadzi się tu często w kształcie gobelet (krzaczka bez drutów), dzięki czemu lepiej znoszą wiatr i upał. W Châteauneuf-du-Pape przepisy dopuszczają 13 szczepów, a licząc ich odmiany barwne — 18.
Nazwy pochodzenia
AOC to francuskie oznaczenie chronionej nazwy pochodzenia. Określa obszar, dozwolone szczepy i zasady uprawy. To nazwy miejsc, nie marki ani konkretni producenci.
Mapa poglądowa: numery odpowiadają obszarom obok. Położenie przybliżone, środek każdego obszaru.
Kuchnia i tradycje
Tradycja
W trzecią niedzielę stycznia, w pobliżu święta św. Antoniego, w kościele w Richerenches odprawia się mszę po prowansalsku, a wierni składają na tacę trufle. Po mszy trufle waży się i licytuje przed merostwem na rzecz parafii.
Ciekawostka
1954Według lokalnej opowieści w 1954 roku mer Châteauneuf-du-Pape wydał zarządzenie zabraniające latającym spodkom przelotu i lądowania nad gminą, pod groźbą zajęcia pojazdu. Autentyczność dokumentu budzi wątpliwości, ale historia żyje do dziś.
Ilustrowaną kartę Wine Stories o Dolinie Rodanu znajdziesz w DORÉ. Chętnie opowiemy przy niej o krajobrazie i historii regionu.
Strona ma charakter wyłącznie edukacyjny: opisuje krajobraz, historię i kulturę regionu. Jest przeznaczona dla osób pełnoletnich i nie zachęca do spożywania alkoholu.
